Gevolgen van cao nr.32 bis

Cao nr.32 bis heeft vier belangrijke gevolgen:

  1. De rechten en plichten van de werknemers worden op het ogenblik van de juridische overdracht van algemeenheid automatisch overgedragen.

     

  2. Het overgenomen SVK-vzw en de overnemende maatschappij(en) mogen de bij de overdracht van algemeenheid betrokken werknemers niet ontslaan omwille van de overdracht van algemeenheid.

     

  3. U bent verplicht het personeel te informeren en te raadplegen.

     

  4. Het overgenomen SVK-vzw en de overnemende maatschappij(en) zijn elk volledig aansprakelijk tegenover de overgedragen werknemers voor de betaling van de schulden die voortvloeien uit de bestaande arbeidsovereenkomsten op het tijdstip van de overdracht.

U leest hierna meer over elk gevolg.

Gevolg 1: automatische overdracht van werknemers, rechten en plichten

Een eerste gevolg van cao nr.32 bis is de automatische overdracht – op het ogenblik van de juridische overdracht van algemeenheid – van de werknemers en hun rechten en plichten.

 

Alle werknemers van het overgenomen SVK-vzw treden dus automatisch in dienst van de overnemende maatschappij(en), zonder onderbreking en zonder dat de werknemer hierover toestemming moet geven.

 

Al gebeurt dit automatisch, toch raden wij aan om alle betrokken werknemers een brief te sturen met de mededeling dat:

  • een overgang van onderneming plaatsvond

     

  • hun arbeidsvoorwaarden ongewijzigd overgenomen worden

     

  • de nieuwe werkgever maatschappij X is

Arbeidsovereenkomst

Alle bestaande rechten en verplichtingen uit de arbeidsovereenkomsten bij het overgenomen SVK-vzw gaan op het tijdstip van de overdracht van algemeenheid automatisch over op de overnemende maatschappij(en). U moet dus geen nieuwe arbeidsovereenkomst (of bijlage bij de arbeidsovereenkomst) afsluiten met de overnemende maatschappij.

 

De overnemende maatschappij moet de oorspronkelijke arbeidsovereenkomst verder uitvoeren en de individuele en collectieve loons- en arbeidsvoorwaarden ongewijzigd respecteren.

 

Top

Wanneer kunt u essentiële arbeidsvoorwaarden wijzigen?

U kunt essentiële arbeidsvoorwaarden niet eenzijdig wijzigen, omdat u ze wil stroomlijnen in aanloop naar de overname door de overnemende maatschappij. Dan verbreekt u namelijk de arbeidsovereenkomst en moet u een verbrekingsvergoeding betalen. In de rechtspraak worden het loon, de functie met daaraan gekoppelde voorwaarden, de hiërarchische positie, de plaats van tewerkstelling, de arbeidsduur en het uurrooster als essentiële arbeidsvoorwaarden beschouwd.

 

De werknemer kan zijn arbeidsovereenkomst ook niet beëindigen omdat er een overdracht van algemeenheid plaatsvindt. De werknemer heeft wel het recht zijn overgang te weigeren, al gaat de betrokken SVK hiermee niet akkoord. Dan moet hij/zij zijn arbeidsovereenkomst beëindigen (ontslag nemen) en een verbrekingsvergoeding betalen.

 

Na de overdracht kan de overnemende maatschappij wel de arbeidsvoorwaarden wijzigen en een nieuwe arbeidsovereenkomst afsluiten. Dan kunt u in onderling overleg de arbeidsvoorwaarden harmoniseren. Dit kan individueel of collectief, afhankelijk van de rechtsbron waarin de oorspronkelijke rechten vastliggen:

  • U kunt individueel met elke overgenomen werknemer nieuwe arbeidsvoorwaarden afspreken. Dit akkoord kan expliciet zijn, maar ook impliciet, als de werknemer de gewijzigde arbeidsovereenkomst voldoende lang verder uitoefent.

     

  • U kunt collectief een nieuwe arbeidsovereenkomst afsluiten.

Van dwingend recht zoals het minimumloon kunt u uiteraard niet afwijken.

 

Top

Voorbeelden van de impact op arbeidsvoorwaarden

We geven twee voorbeelden van de impact van deze bepaling. Functie en plaats van tewerkstelling zijn dus ook twee essentiële arbeidsvoorwaarden, tenzij de arbeidsovereenkomst dit uitdrukkelijk anders bepaalt.

Functie

U kunt een functie of takenpakket pas wijzigen onder de volgende voorwaarden:

  • De wijziging mag geen degradatie of substantiële wijziging van kwalificatie met zich meebrengen. Loonsvermindering moet een werknemer doorgaans niet aanvaarden.

     

  •  

  • De nieuwe functie moet een vergelijkbare verantwoordelijkheid hebben (zelfs wanneer ze van een andere aard is dan de vorige).

     

  • Het volume van het werk mag niet dalen onder het kwantitatief niveau dat elke werkgever verplicht is aan zijn werknemer te geven.

     

  • De aard van het werk moet blijven beantwoorden aan de essentiële kwalificaties waarvoor u de werknemer ooit in dienst nam

     

  • De aard van het werk mag kwalitatief niet beduidend lager liggen dan dat van de vroegere functie.

Plaats van tewerkstelling

U mag een plaats van tewerkstelling niet wijzigen als het om een belangrijke wijziging gaat. De beoordeling van de belangrijkheid moet voor elke werknemer gebeuren. De rechtbanken passen het ‘evenredigheidsbeginsel’ toe en onderzoeken of de aan de werknemer opgedrongen wijziging in verhouding staat tot de economische noden van de werkgever.

 

Welke elementen spelen een rol?

  • de doorslaggevende motieven van de werkgever (dus de overdracht van algemeenheid)

     

  • de afstand van de verplaatsing en de afstand van de woonplaats naar de nieuwe arbeidsplaats. Een afstand tussen oude en nieuwe arbeidsplaats van maximaal 30 kilometer wordt niet als belangrijke verplaatsing beschouwd, als de werkgever begeleidende maatregelen neemt.

     

  • de bereikbaarheid van de nieuwe arbeidsplaats en langere verplaatsingstijd

     

  • de inhoud van de functie (van werknemers met een kaderfunctie wordt bijvoorbeeld meer flexibiliteit verwacht)

     

  • de contractuele bepalingen over de arbeidsplaats in de arbeidsovereenkomst

     

  • de persoonlijke situatie van de werknemer (gezinstoestand, vervoersmiddelen die de werknemer heeft)

     

  • flankerende maatregelen door de werkgever (zoals tussenkomst in de vervoerskosten, een bedrijfswagen, betere vergoeding van de verplaatsingskosten, kwalificatie van verplaatsingstijd als arbeidstijd).

Top

Het arbeidsreglement

Een specifiek aandachtspunt is het arbeidsreglement. Geen enkele wettelijke bepaling regelt de overdracht van het arbeidsreglement voor de overnemer (of dus de overnemende maatschappij).

 

Er zijn wel een aantal aandachtspunten:

  • Het arbeidsreglement als zodanig gaat niet over. Bevat het arbeidsreglement rechten en verplichtingen voor de werkgever en de werknemer, dan worden die arbeidsvoorwaarden wel overgedragen.

     

  • Als de individuele arbeidsovereenkomst bepaalt dat het arbeidsreglement integraal deel uitmaakt van de arbeidsovereenkomst, dan gaan de rechten en verplichtingen uit het arbeidsreglement wel mee over naar de nieuwe werkgever en is deze verplicht ze te respecteren.

     

  • De arbeidsvoorwaarden die in een document van het betrokken SVK-vzw (bijvoorbeeld een handboek arbeidsvoorwaarden), maar niet in het arbeidsreglement staan, gaan ook over en kunt u niet eenzijdig wijzigen.

In de praktijk stelt de overnemende maatschappij best zelf een volledig nieuw arbeidsreglement op. Voor de uurroosters en arbeidsduurregelingen gebeurt dit best zo snel mogelijk. Er is geen bijzondere of versnelde procedure voorzien om het arbeidsreglement aan te passen of in te voeren. U moet de normale procedure – via aanplakking – volgen (wet van 8 april 1965 tot instelling van de arbeidsreglementen).

Aanvullende sociale voorzieningen

Er is een uitzondering op het principe van automatische overdracht van alle loons- en arbeidsvoorwaarden. Deze uitzondering geldt voor de rechten van werknemers die voortvloeien uit stelsels rond ouderdoms-, overlevings- en invaliditeitsuitkering, toegekend via aanvullende regimes van sociale voorzieningen die niet vastliggen in een cao of niet gegarandeerd zijn in de individuele arbeidsovereenkomst (bijvoorbeeld, groepsverzekering of een pensioenfonds).

 

De overnemende maatschappij is niet verplicht om deze over te nemen, maar is wel verplicht om gelijkwaardige voordelen toe te kennen. Zijn er geen gelijkwaardige voordelen voorzien? Dan kan de betrokken werknemer argumenteren dat de (nieuwe) werkgever een essentieel bestanddeel van zijn arbeidsovereenkomst wijzigde en zo zijn arbeidsovereenkomst onregelmatig heeft beëindigd.

Wat geldt voor groepsverzekering aanvullend pensioen?

Moet de overnemende maatschappij de groepsverzekering aanvullend pensioen van overgedragen werknemers overnemen? Op dit moment bestaat hierover geen cao in de sector sociale huisvesting.

 

Dan is de overnemende maatschappij niet verplicht om de groepsverzekering verder te zetten, maar moet u wel in een gelijkaardig (loon-)voordeel voorzien.

 

Top

Gevolg 2: geen ontslagen omwille van overdracht van algemeenheid

Een tweede belangrijk gevolg van cao nr.32bis is dat het overgenomen SVK-vzw en de overnemende maatschappij de bij de overdracht betrokken werknemers niet mogen ontslaan, enkel en alleen omdat een overdracht van algemeenheid plaatsvindt.

 

Ontslag om dringende reden blijft mogelijk. De rechter oordeelt dan voor elk individueel geval of de oorzaak van het ontslag al dan niet de (te verwachten) overdracht van algemeenheid is.

 

Een overtreding van deze bepaling kan zware financiële gevolgen hebben.

Gevolg 3: informatie- en raadplegingsverplichtingen

Een derde gevolg van cao nr.32bis zijn de informatie- en raadplegingsverplichtingen tegenover het personeel.

 

 

U start dit dus best zo snel mogelijk en gelijktijdig bij de verschillende betrokken entiteiten, bijvoorbeeld meteen na de intentieverklaring.

Welke informatie en raadpleging is verplicht?

U informeert de werknemers vooraf over:

  • de datum of de voorgenomen datum van de overgang

     

  • de reden van die overgang

     

  • de juridische, economische of sociale gevolgen van de overgang voor de werknemer

     

  • de ten aanzien van de werknemers overwogen maatregelen

U pleegt vooraf overleg als er impact is op:

  • de tewerkstelling van het personeel

     

  • de organisatie van het werk

     

  • het tewerkstellingsbeleid in het algemeen

     

 

Er gelden specifieke informatie- en raadplegingsverplichtingen als er sprake is van een wijziging van pensioeninstelling, al dan niet met overdracht van verworven reserves of van een wijziging van het pensioenreglement. Door de Wet Aanvullende Pensioenen moeten de werknemers in bepaalde gevallen geïnformeerd/geraadpleegd worden of zelfs hun goedkeuring geven. Doet u dit niet, kan het gerecht uw beslissing vernietigen.

Voorbeelden zijn:
  • Bij uittreding kunnen de werknemers beslissen wat er gebeurt met hun fondsen (al dan niet overdracht), wijziging van pensioenplan (al dan niet overdracht van reserves). Dit vereist informatie van en consultatie met werknemers, voorafgaand aan de beslissing.

     

  • Een overdracht van reserves

 

Top

Gevolg 4: aansprakelijkheid

Een vierde gevolg van cao nr.32bis is dat alle betrokken SVK-vzw’s en maatschappijen elk volledig aansprakelijk zijn tegenover de overgedragen werknemers voor de betaling van de schulden die voortvloeien uit de bestaande arbeidsovereenkomsten op het tijdstip van de overdracht. Onderlinge afspraken tussen de betrokken SVK-vzw’s en maatschappijen over wie ultiem de last draagt, zijn wel mogelijk.

 

Top